Executieve functies bij hoogbegaafde kinderen: waarom het vaak misgaat

Hij zit aan tafel. Boek open, pen in zijn hand. Al tien minuten. Zijn moeder kijkt hem aan. "Begin nou gewoon." Hij zucht, draait zijn ogen. En zijn moeder weet wat hij niet zegt: "Ik weet niet hoe."

En daar zit precies het probleem.

Op de basisschool ging alles vanzelf. Hij hoorde bij de besten van de klas, zonder plannen, zonder leren, zonder moeite. Maar nu, op de middelbare school, lijkt het alsof hij zichzelf kwijt is. Woordjes leren werd nachten stampen. Tot middernacht doorgaan, alles eruit persen. En toen stopte hij. Niet omdat hij het niet kan, maar omdat hij het niet meer aandurft. Want stel dat hij écht zijn best doet en het valt alsnog tegen? Dan komt het echt binnen.

Wat hier speelt heeft vaak weinig te maken met intelligentie. Het heeft alles te maken met vaardigheden die bepalen hóé je iets aanpakt. Plannen. Gewoon beginnen. Je aandacht vasthouden als het saai wordt. Omgaan met tegenslagen zonder dat je hoofd dichtklapt. En bij veel hoogbegaafde kinderen zijn die vaardigheden gewoon nooit getraind, omdat het jarenlang niet nodig was. Ze onthielden dingen toch wel. Het lukte in één keer. Er was nauwelijks frustratie om mee om te gaan. Totdat het wél nodig is en dan ontbreekt de basis.

Wat je dan ziet: uitstellen, afhaken, boosheid, of juist volledig dichtklappen. Niet omdat ze niet willen. Maar omdat ze écht niet weten hoe. En omdat ze nooit hebben geleerd wat te doen als iets niet meteen lukt. Dat leidt regelmatig tot een Black-out, en later tot hevige faalangst.

Bij Raak pakken we dat anders aan. We gaan niet zitten praten over plannen of motivatie, want dat werkt niet voor deze kinderen. We gaan het ervaren: via spel, beweging, samen dingen doen. Niet omdat het gezellig moet zijn, maar omdat je in een spel alles in het klein meemaakt. Je moet keuzes maken. Je wint, je verliest, je moet schakelen. En precies daar wordt zichtbaar hoe iemand reageert onder druk, wat er gebeurt bij tegenslag, en hoe hij zichzelf weer opraapt.

En soms schuurt dat. Die emoties mogen er zijn want dat is waar het gebeurt. Niet vanuit moeten, maar vanuit ervaren. Van opnieuw in die leerkuil duiken.

Die slimme puber aan tafel is niet lui. Hij is niet ongemotiveerd, en al helemaal niet lastig. Hij mist iets wat hij jarenlang gewoon niet nodig had. Tot nu.

Herken je dit bij je kind? Neem gerust contact op, we denken met je mee.