Hoogbegaafd? Dan is denken vaak niet het probleem. Stoppen met denken wel.

Wat een rondje lopen met een paard je kan leren over jezelf.

Wie mij kent, weet dat mijn paarden een bijzondere plek in mijn leven hebben. En juist daarom zet ik Summer niet standaard in tijdens mijn coachsessies. Soms doe ik dat wel, en daar heb ik een goede reden voor. Ik kijk altijd eerst naar wat een jongere nodig heeft. Soms is dat praten en nadenken, en soms is het juist even weg van het praten, analyseren en piekeren. Voor jongeren die de hele dag in hun hoofd zitten, kan het contact met een paard dan iets heel anders brengen: even alleen maar bezig zijn met wat er nú gebeurt.

Even een rondje lopen, hoe moeilijk kan het zijn?

Nou, daar kun je je behoorlijk in vergissen. Summer heeft haar eigen ideeën, en zodra jouw gedachten even afdwalen staat mevrouw alweer heerlijk te grazen. Daarom maken we vooraf een plan. Waar wil je naartoe, hoe pak je dat aan en wat heeft Summer van jou nodig om te snappen wat de bedoeling is?

Onderweg vraagt het aandacht, met je hoofd én met je lijf. Een paard leiden is namelijk iets anders dan een paard meetrekken. Je moet duidelijk en betrouwbaar zijn en tegelijk blijven kijken naar wat zij laat zien. Loopt ze ontspannen mee? Zie je haar likken en kauwen? Pas je je aan, of loop je door omdat dat nu eenmaal je plan was? Zo ontdekken jongeren dat samenwerken niet betekent dat je altijd je zin krijgt. En als het goed gaat, krijgt Summer natuurlijk lekkere kriebels. Dat is een mooi moment om bewust stil te staan bij wat al lukt.

En dan komen de balkjes

Een paar balkjes op de grond, meer is er soms niet nodig. Voor Summer is het een mooie oefening in lichaamsbewustzijn en balans. Voor de jongere gebeurt er minstens zoveel. Waar zet je je eigen voeten neer, hoe groot zijn je passen en hoe zorg je dat jullie allebei rustig en veilig aan de overkant komen? Zo oefenen we balans, coördinatie en het afstemmen van je bewegingen op die van een ander.

Ondertussen werken we zonder werkblad aan executieve functies. Een jongere maakt een plan voordat hij begint en houdt zijn aandacht erbij. Hij onthoudt wat hij van plan was en reageert niet impulsief als Summer iets anders doet. Lukt iets niet, dan bedenkt hij een nieuwe aanpak. Hij past zijn tempo aan, gaat om met frustratie en zet door als het lastig wordt. Al die vaardigheden zijn tegelijk nodig, precies zoals in het dagelijks leven. Alleen voelt het nu niet als een training.

Van denken naar voelen

Wat ik misschien nog wel het mooiste vind, is de band die tussen Summer en mijn coachee groeit. Ze leren elkaar kennen. De jongere ontdekt wat Summer fijn vindt en leert daar steeds bewuster rekening mee te houden. Soms zie ik iemand die normaal voortdurend nadenkt ineens helemaal opgaan in het moment. Dat betekent niet dat alle gedachten verdwijnen, maar er ontstaat wel ruimte om even ergens anders mee bezig te zijn.

En wat neem je mee naar de mensenwereld?

Uiteindelijk gaat het niet om hoe goed je een paard kunt leiden. Het gaat om wat je over jezelf ontdekt en wat je daarmee kunt als Summer er niet bij is.

Hoe vaak begin je ergens aan zonder eerst een plan te maken? Hoe gaat het in de klas of bij huiswerk als je gedachten afdwalen? En wat gebeurt er als iets anders loopt dan je had bedacht? Bij Summer merk je dat meteen. In de mensenwereld duurt het soms wat langer voordat je het ziet.

Hetzelfde geldt voor afstemmen. Hoe merk je dat iemand anders zich niet prettig voelt of even tijd nodig heeft? Kun je rekening houden met een ander zonder jezelf uit het oog te verliezen? En als iemand niet doet wat jij verwacht, ga je dan harder trekken, of lukt het om even stil te staan en te kijken wat er nodig is? Ook die kriebels hebben een vertaling: sta je wel eens stil bij wat goed gaat, bij wat een ander fijn vindt, bij kleine successen die je samen boekt?

De belangrijkste vraag is misschien deze: voel je wat er bij jezelf gebeurt voordat je reageert? Merk je dat je gespannen raakt, dat je ademhaling verandert of je schouders omhooggaan? En kun je dan bewust kiezen om even te vertragen? Bij Summer ervaar je direct wat jouw gedrag doet. Niet als goed of fout, maar als informatie waar je iets mee kunt. Daarna onderzoeken we samen hoe je dat inzet op school, thuis en met vrienden.

Ik wil niet dat een jongere alleen beter wordt in het begeleiden van een paard. Ik wil dat hij zichzelf beter leert begrijpen, ontdekt wat werkt en wat lastig is, en merkt dat hij daar zelf invloed op heeft. Zodat hij ook zonder Summer steeds vaker kan zeggen: "Hé, dit herken ik. En ik weet wat ik kan doen."

Niet voor iedereen, wel voor sommigen

Daarom kies ik er soms voor om Summer erbij te betrekken. Niet omdat een paard altijd de oplossing is en niet omdat iedere jongere iets met paarden moet. Maar voor sommigen is dat contact, die beweging en die directe ervaring ontzettend waardevol. Ik kijk, begeleid, stel af en toe een vraag en geniet van wat er ontstaat.

Soms zijn twee benen, vier benen en een paar balkjes al genoeg. Al denkt Summer daar misschien anders over, want die ziet vooral het heerlijke gras aan de overkant.